Хөвсгөл аймгийн 2017 оны 12 сарын "Нийгэм, эдийн засгийн танилцуулга" гарлаа

Нийтэлсэн: 2018 он 01 сар 18. 17 цаг 58 минут

Хөвсгөл аймгийн нийгэм, эдийн засгийн байдал

(2017 оны жилийн эцэс)

  Хүн ам

            Хөвсгөл аймгийн нийт хүн амын тоо 2017 оны жилийн эцсийн байдлаар 132146 болж 2016 оныхоос 1.7 хувь буюу 2189 хүнээр өссөн байна. Нийт хүн амын 49.6 хувь нь эрэгтэйчүүд, 50.4 хувь нь эмэгтэйчүүд байгаа бөгөөд 100 эмэгтэйд 98.5 эрэгтэй ноогдож байна. Аймгийн дүнгээр авч үзэхэд 2017 онд нийт 39404 хүн буюу хүн амын 29.7 хувь нь аймгийн төвд, 28006 хүн буюу хүн амын 21.1 хувь нь сумын төвд, 64736 хүн буюу 49.2 хувь нь хөдөөд амьдарч байна.

            Аймгийн хэмжээнд 2017 оны байдлаар 38746 өрх, түүний 30.9 хувь нь аймгийн төвд, 21.8 хувь нь сумын төвд, 47.3 хувь хөдөөд байгаа бөгөөд аймгийн дунджаар нэг өрхөд 3.4 хүн ноогдож байна.

            Аймгийн хэмжээнд 2017 оны 12 сарын байдлаар 2767 эх амаржсан нь өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 196 тохиолдол буюу 7.1 хувь, 2775 хүүхэд амьд төрсөн нь өмнөх оныхоос 190 тохиолдол буюу 6.9 хувиар тус тус буурсан байна.

            Нас баралтын 792 тохиолдол бүртгэгдсэн нь өнгөрсөн оны мөн үеэс 6 тохиолдлоор өссөн байна. Нийт нас баралтын 17.8 хувь нь эмнэлэгт нас барсан ба үүнээс 27.0 хувь нь хоног болоогүй нас баралт байна. Осол гэмтлийн нас баралтын 122 тохиолдол бүртгэгдсэн нь өмнөх оноос 30 тохиолдлоор өссөн, хорт хавдрын нас баралт 184 тохиолдож бүртгэгдэж өмнөх оноос 13 тохиолдолоор буурсан үзүүлэлттэй байна.

            Нялхсын эндэгдэл 2017 оны эхний 12 сард 148 тохиолдол бүртгэгдсэн нь 2016 оны мөн үеийнхээс 50 тохиолдол буюу 33.6 хувиар өссөн байна. Нялхсын эндэгдлийн 67.0 хувийг нярайн эндэгдэл эзэлж байна.

            Аймгийн хэмжээнд 2017 оны 12 сарын байдлаар 1532 халдварт өвчний тохиолдол бүртгэгдэж 2016 оны мөн үеэс 683 тохиолдлоор буюу 44.6 хувиар буурсан байна. Нийт халдварт өвчнөөс БЗХӨ 66.0 хувь, сүрьеэ 7.0 хувийг эзэлж байна.

            Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд нь 2017 онд 5484 болсон нь нийт хүн амын 4.1 хувийг эзэлж байгаа нь өнгөрсөн оноос 1.4 хувь буюу 75 хүнээр буурсан байна.

            Аймгийн хэмжээнд 1789 хагас өнчин хүүхэд, 80 бүтэн өнчин хүүхэд байна. Хагас өнчин хүүхдийн тоо өмнөх оноос 1.4 хувиар өссөн, бүтэн өнчин хүүхдийн тоо 53.2 хувиар буурсан үзүүлэлттэй байна.

            Өрх толгойлсон эмэгтэйчүүдийн тоо 2017 онд 6320 болж 2016 оныхтой харьцуулахад 3.1 хувь, 2015 оныхоос 6.9 хувиар тус тус буурсан байна.

            Аймгийн хэмжээнд 16 хүртлэх насны 4 ба түүнээс дээш хүүхэдтэй өрхийн тоо 1020 болж, 2011 оноос 9.2 хувиар буурсан байна.

Хөдөлмөр эрхлэлт

           Хөдөлмөр эрхлэлтийн байгууллагад бүртгэлтэй ажил хайгч 2017 оны 12 сарын эцэст 909 иргэн байгаагийн 452 нь эмэгтэйчүүд байгаа нь өмнөх оны мөн үеийнхээс ажил хайгч 323 иргэн буюу 26.2 хувиар, эмэгтэйчүүд 190 иргэн буюу 29.6 хувиар буурсан байна. Эдгээр бүртгэлтэй ажил хайгчдын 66.8 хувийг бүрэн дунд, 19.8 хувийг дипломын болон бакалаврын, 4.8 хувийг суурь, 2.5 хувийг тусгай мэргэжлийн дунд, 2.4 хувийг техникийн болон мэргэжлийн, 1.9 хувийг бага, 1.2 хувийг боловсролгүй, 0.6 хувийг магистр, докторын боловсролтой, насны бүлгээр авч үзвэл 35.1 хувийг 25-34 насны, 23.8 хувийг 35-44 насны, 19.2 хувийг 15-24 насны, 16.9 хувийг 45-54 насны иргэд эзэлж байна. 

Ажлын байрны захиалга 2017 оны 12 сарын байдлаар 1754 ирсэн нь өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 43 ажлын байр буюу 2.4 хувиар буурсан байна. Ажилд зуучлагдан орсон 1406 иргэнээс 803 нь эмэгтэй байна.

Нийгмийн даатгал  

            Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн орлого 2017 оны жилийн эцсийн байдлаар 23483.9 сая төгрөг болж өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 1995.1 сая төгрөг буюу 9.3 хувиар өссөн байна.

Барилга

            Манай аймагт 2017 онд 23589.7 сая төгрөгийн барилга угсралт, их засварын ажил хийгдсэн нь өмнөх оноос 14.8 хувь буюу 3045.6 сая төгрөгөөр их барилга угсралт, их засварын ажил хийгдсэн байна.

Тээвэр, холбоо

            Аймгийн хэмжээнд 2017 оны жилийн эцсийн байдлаар зорчигч эргэлт 58249.3 мян.хүн.км болж өмнөх оны мөн үеийнхээс 10357.9 мян.хүн.км –ээр өссөн байна.

            Аймгийн холбооны газрууд 2017 онд 507.6 сая төгрөгийн орлоготой ажилласнаас 44.0 хувь буюу 223.4 сая төгрөгийг хүн амд үйлчилснээс оруулжээ. Энэ нь өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад тарицийн орлого 17.4 хувь буюу 106.8 сая төгрөгөөр буурсан байна. Суурин телефон цэгийн тоо өнгөрсөн оны мөн үеэс 71 буюу 6.8 хувиар буурсан байна.

Мөнгө, зээл

          2017 оны жилийн эцсийн байдлаар төгрөгийн хадгаламжийн үлдэгдэл 96751.6 сая төгрөг болж өмнөх оныхоос 15.9 хувь буюу 13241.3 сая төгрөгөөр нэмэгдсэн байна. Банкуудын олгосон зээлийн үлдэгдэл 2017 оны эцэст 176592.4 сая төгрөг болж 2016 оныхоос 18.2 хувь буюу 27285.3 сая төгрөгөөр өссөн байна. Нийт зээлийн өрийн үлдэгдэлд чанаргүй зээлийн эзлэх хувь 2017 онд 2.3 хувь болж өмнөх оноос 0.8 пунктаар буурсан байна.

Гэмт хэрэг

           2017 оны эхний 12 сарын байдлаар аймгийн хэмжээнд нийт 749 гэмт хэрэг, 500 гэмт хэрэгт холбогдогсод бүртгэгдсэн нь өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад гэмт хэрэг 42 тохиолдол буюу 5.9 хувь өссөн, гэмт хэрэгт холбогдогсод 166  буюу 24.9 хувиар тус тус буурсан  байна.

          Нийт бүртгэгдсэн гэмт хэргийн хувьд согтуугаар үйлдсэн гэмт хэргийн тохиолдол 133, бүлэглэн үйлдсэн гэмт хэрэг 38, насанд хүрээгүй хүмүүсийн үйлдсэн гэмт хэрэг 23 бүртгэгдсэн байна. Өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад согтуугаар үйлдсэн гэмт хэргийн тоо 71 буюу 34.8 хувь, бүлэглэн үйлдсэн гэмт хэргийн тоо 4 тохиолдолоор, насанд хүрээгүй хүмүүсийн үйлдсэн хэрэг  5 тохиолдолоор тус тус буурсан үзүүлэлттэй байна.

         Гэмт хэргийн улмаас 2017 оны эхний 12 сарын байдлаар нас баралт 67 тохиолдол гарсан байна. Гэмтсэн хүний 286 тохиолдол бүртгэгдсэн ба энэ нь 2016 оны мөн үеэс 22 тохиолдолоор өссөн үзүүлэлттэй байна.

        2017 оны 12 сарын байдлаар 14232 захиргааны зөрчил гарч, өмнөх оноос 2975 тохиолдол буюу 26.4 хувиар нэмэгдсэн байна. Мөн энэ онд 162 хүн баривчлагдаж, 2051 хүн эрүүлжүүлэгдэн, 10852 иргэнийг  торгож  545776.9  мянган төгрөгний торгууль ноогдуулсан байна.

Нэгдсэн төсөв

           2017 оны жилийн эцсийн байдлаар аймгийн төсвийн орлого 92.8 тэрбум, зарлага 91.3 тэрбум төгрөг болж, өмнөх оны мөн үеэс орлого 6.7 хувь, зарлага 4.1 хувиар тус тус өссөн байна. Аймгийн татварын орлого 16.9 тэрбумд хүрч, өмнөх оны мөн үеэс 30.0 хувиар өссөн байна.

         2017 оны жилийн эцсийн байдлаар аймгийн төсвийн өр 111.5 сая төгрөг, авлага 4936.5 сая төгрөг, өмнөх оны мөн үеийнхээс өр 15.2 хувиар буурч, авлага 37 дахин өссөн байна.

Аж үйлдвэр

          Аж үйлдвэрийн газрууд 2017 оны жилийн эцсийн байдлаар 13.7 тэрбум төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, 14.2 тэрбум төгрөгийн бүтээгдэхүүн борлуулав. Өмнөх оны мөн үеэс нийт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлт 18.4 хувь, бүтээгдэхүүний борлуулалт 21.9 хувиар тус тус буурсан байна.

Хөдөө аж ахуй

     Мал аж ахуй

     Хөвсгөл аймаг мал тооллогын дүнгээр 2017 онд бүгд 5297807, үүнээс тэмээ 2201, адуу 240321, үхэр 461287, хонь 2597457, ямаа 1996541 мал тоолуулав. 2016 оноос бүх мал 4.1 хувь буюу 208421, тэмээ 5.1 хувь буюу 107, адуу 7.6 хувь буюу 16924, үхэр 5.6 хувь буюу 24642, хонь 4.3 хувь буюу 108162, ямаа 3.0 хувь буюу 58589 толгойгоор тус тус өссөн байна. Бүх малаа 19 сум, таван төрөл дээр нь 12 сум малаа өсгөв.

Бүгд малаар: Цагаан-Уул – 423699                               

Тэмээгээр: Цагаан-Уул – 717

Адуугаар: Цагаан-Уул – 22508

Үхрээр: Рэнчинлхүмбэ – 29619

Хониор: Цагаан-Уул – 236803

Ямаагаар: Төмөрбулаг – 173008 толгойгоор тэргүүлж байна.

        Нийт сүрэгт хонины эзлэх хувийн жин 49.0 хувь,  ямааны эзлэх хувийн жин 37.7 хувь, үхэр 8.7 хувь, адуу 4.5 хувь, тэмээ 0.04 хувийг эзэлж байна. Хөдөө аж ахуй 2017 оны жилийн эцсийн мал тооллогоор аймгийн хэмжээгээр 19996 малтай өрх, үүнээс 16657 малчин өрхөд 31239 малчид байна. Малчин өрх өмнөх оныхоос 9.1 хувь буюу 1390, малчид 4.0 хувь буюу 1199 хүнээр өсөв.

        Малтай өрхийн 0.4 хувь буюу 875 нь 10 хүртэл, 8.2 хувь буюу 1644 өрх нь 11-30 хүртэл, 6.4 хувь буюу 1288 өрх нь 31-50 хүртэл,  13.4 хувь буюу 2689 өрх нь 51-100 хүртэл, 28.9 хувь буюу 5773 өрх нь 101-200 хүртэл, 28.4 хувь буюу 5675 өрх нь 201-500 хүртэл, 12.1 хувь буюу 2429 өрх нь 501-999 хүртэл, 3.4 хувь буюу 686 өрх нь 1000-аас дээш малтай байна.

       Нийт малчдын 54.0 хувь эрэгтэй, 46.0 хувь нь эмэгтэй, 47.0 хувь нь суурь, 35.0 хувь нь бүрэн дунд, 6.0 хувь нь техникийн болон тусгай мэргэжлийн, 5.0 хувь нь дээд, 7.0 хувь нь боловсролгүй байна.

       Мянгат малчин 686 үүнээс хоёр мянгат малчин 13 байгаа нь өмнөх оноос мянгат малчин 60-аар өсч, хоёр мянгат малчин 1-ээр тус буурсан байна.

       Жилийн эцэст 278 гахай, 516 шувуу, 2229 цаа буга тоологдов. Өмнөх оноос гахай 157,  шувуу цаа буга 189 толгойгоор тус тус өсч, шувуу 393 толгойгоор буурав.

       Аймгийн хэмжээнд 2017 онд оны эхний хээлтэгчийн 81.6 хувь буюу 1796,2 эх мал төллөснөөс 1798.0 төл гарсан байна. Гарсан төлийн 93.1 хувь буюу 1674.0 төл бойжиж байна.

       Оны эхний малын 3.8 хувь буюу 200.3 мянган толгой мал хорогдсоны 3.5 хувь буюу 7.1 мянган толгой мал өвчнөөр хорогдсон байна. Нийт хорогдлын 0.02 хувийг тэмээ, 2.6 хувийг адуу, 3.5 хувийг үхэр, 49.8 хувийг хонь, 38.9 хувийг ямааны хорогдол эзэлж байна. Хамгийн их хорогдолтой Галт 27.3, Жаргалант 19.3, Бүрэнтогтох 24.7, Цэцэрлэг 42.9, Тосонцэнгэл 17.9, Шинэ-Идэр 12.7 толгой мал хорогдсон нь нийт хорогдлын 72.3 хувийг эзэлж байна.

Газар тариалан

         Ургац хураалтын мэдээгээр аймгийн хэмжээнд 2017 онд үр тариа 15892.0 га-д тариалалт хийснээс 11582.0 га-с 7200.9 тн, улаан буудай 11421.0 га-с 7128.9 тн, төмс 336.3 га- д тариалалт хийснээс тариалсан талбайн 98.7 хувь буюу 331.8 га-с 2772.0 тн, хүнсний ногоо 212.5 га-д тариалалт хийснээс тариалсан талбайн 97.1 хувь буюу 206.4 га-с 1834.6 тн ургац тус тус хураан авсан байна. 

         Аймгийн хэмжээнд 2017 онд өвс бэлтгэх албан даалгаврын 70.7 хувь буюу 128637.0 тн өвс, 52.7 хувь буюу 190.9 тн гар тэжээл бэлтгэсэн нь өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 80648.0 тн-оор бага өвс бэлтгэсэн байна. 


Сэтгэгдэл бичих
            ХУУЛЬ ЭРХ ЗҮЙ
     Статистикийн тухай хууль   үзэх  
    Төрийн албаны тухай хууль   үзэх  
    ХАОСТ-ын тухай хууль   үзэх  
    ЗЗНД-ийн нэгж түүний удирдлагын тухай хууль       үзэх  

  7 хоногийн үнийн мэдээ
  /2018 оны 10-р сарын 17-ны байдлаар/

              Нэр төрөл Үнэ /төг/
  Гурил, I зэрэг, кг 1200
  Хонины мах, кг 6500
  Үхрийн мах, кг 7000
  Ямааны ястай мах, кг  6000
  Элсэн чихэр, кг 1700
  Цагаан будаа, кг 2300
  Шингэн сүү, л 1800
  Ноолуур, кг 60000
  Бензин, А-80 1840
  Бензин, А-92 2020
  Дизелийн түлш 2310