БАЙГУУЛЛАГЫН ТАНИЛЦУУЛГА


      Хэлтсийн товч түүх

Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар 1960 онд Улсын тоо бүртгэлийн газрыг БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлөлийн дэргэдэх Тоо бүртгэлийн төв газар болгон, Намын төв хороо, Сайд нарын Зөвлөлийн 183-р тогтоолоор аймаг, хотын АДХГЗахиргааны тоо бүртгэлийн товчоог байгуулснаар Хөвсгөл аймгийн тоо бүртгэлийн товчоог Хөвсгөл аймгийн АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны 1960 оны 06-р сарын 12-нд 46-р захирамжаар байгуулж, товчооны анхны даргаар П. Бүдрагчаа, тоо бүртгэгчээр Ш. Жамсран, Г. Ванган, З. Жигжид, Ц. Шагдар, Ш. Даваасүрэн нарыг томилуулан ажиллуулсан.

                      

           Анхны дарга                Ажилтан                  Ажилтан                    Ажилтан                   Ажилтан

         П. Бүдрагчаа            Ш. Даваасүрэн         З. Жигжид                 Ц. Шагдар            Ш. Жамсранжав

Сайд нарын зөвлөлийн 1964 оны 111-р тогтоолоор Статистикийн товчоо, Сайд нарын зөвлөлийн 1986 оны 147-р тогтоолоор аймгийн АДХГЗахиргааны статистикийн хэлтэс, 1997 онд Монгол улсын Статистикийн тухай хуулийн шинэчлэлт, Засгийн газрын тогтоолоор Аймгийн Засаг даргын дэргэдэх Статистикийн хэлтэс болсон.

Хэлтсийн даргаар П. Бүдрагчаа 1960-1965, Г. Содномдаржаа 1965-1967, Л. Гомбодорж 1967-1970, Б. Мижиддорж 1970-1972, О. Машбат 1972-1976, Ц. Сүхбаатар 1976-1978, Н. Даваахүү 1979, Б. Төртогтох 1978-1980, Ч. Цэрэндэжид 1980-1985, Д. Гармаа 1985-1988, Б. Лхачинжав 1988-1995, Д. Бурмаа 1995-1997, Д. Баасандорж 1997-2015, Т. Алтанцэцэг 2015-2016, Э. Эрдэнэцэцэг 2016- 2017, Б. Базардамбуу 2017 оноос одоог хүртэл ажиллаж байна.

Статистикийн мэдээллийг 1960 оноос өмнө мал тооллого, өрх, хүн амын бүртгэл, хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийн бүртгэл зэргээр хязгаарлагдаж байсан бол төр засгаас статистикийн байгууллагыг бэхжүүлэх талаар байнга анхаарч ирсний дагуу аймгийн статистикийн хэлтэст тухайн үеийн шаардлага хангасан тооцоолон бодох техникээр үе шаттайгаар хангагдсан.

Бүртгэл статистикийн ажил 1960 оноос хойш төв, хөдөөд эрчимтэй өрнөж мал аж ахуйн бүртгэлд ажилчин албан хаагч, хөдөө аж ахуйн нэгдэл түүний гишүүд, сангийн аж ахуйн өрхийг тус тусад нь, хүн ам өрхийн бүртгэлд гишүүдийн үндэс угсаа, ажил мэргэжил зэрэг үзүүлэлтийг тусгахаас гадна нийгэм эдийн засгийн бүх салбарын мэдээллийг авч нэгтгэн дүн шинжилгээ хийдэг болсон.

Ард иргэдийн аж амьдралын байдлыг судлах, хүн амын хэрэглээ, түүний бүтцийг тооцоолох зорилгоор түүвэр судалгаанд тус аймгийн Их-Уул, Шинэ-Идэр сумууд 1965 оноос хамрагдаж өрхийн орлого зарлагын судалгааг анх авч байжээ.

Орон нутгийн статистикийн ажилтнуудын туршлагыг нэвтрүүлэх ажил 1970-аад онд эрчимжин тус хэлтсийн ахмад ажилтан Н. Даваахүүгийн ажлын арга туршлагыг улсын хэмжээнд нэвтрүүлж, хэрэгжүүлэх ажил өрнөж байсан нь хөдөө аж ахуйн бүртгэл тайланг боловсронгуй болгох, мал тооллогын ажлыг чанаржуулахад тус дэм болсон юм.

Тус хэлтсийн ажилтнуудаас “Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан туг” -ийн одонгоор мэргэжилтэн Н. Даваахүү  “Алтан гадас” одонгоор хэлтсийн дарга Д. Баасандорж, “Хөдөлмөрийн хүндэт” тэмдгээр хэлтсийн дарга О. Машбат, Д. Гармаа, Б. Лхачинжав, ахлах мэргэжилтэн В. Энхтуяа, Т. Алтанцэцэг, “Бүртгэл Статистикийн тэргүүний ажилтан” цол тэмдгээр мэргэжилтэн Р. Отгонцэцэг С. Сармандах, сумын орлогч дарга нараас 10, аж ахуйн нэгж байгууллагын бүртгэлийн ажилтан 11 хүн шагнагдсан байна.

Монгол Улсын “Статистикийн тухай” хууль 1994 онд  батлагдаж статистикийн үйл ажиллагааны эрх зүйн орчин бүрдэж, уг хууль 1997 онд шинэчлэгдэн батлагдсанаар Монгол улсын статистикийн төв, орон нутгийн албаны нэгдсэн тогтолцоо, бүтэц зохион байгуулалтыг шинэчлэн, статистикийн үйл ажиллагааны зарчмыг олон улсын түгээмэл жишигт нийцүүлэн хуульчилснаар албан ёсны статистикийн үйл ажиллагааг улс даяар хараат бус бие даасан зарчмаар эрхлэн явуулах хууль эрх зүйн таатай орчинг бүрдүүлсэн эргэлтийн алхам болсон.

Бие даасан хэлтэс болсноос хойш хэлтсийн даргаар Д. Баасандорж / 1997- 2014 он/, Т. Алтанцэцэг /2015- 2016 он/, Э. Эрдэнэцэцэг /2016- 2017 он/, Б. Базардамбуу 2017 оноос хойш одоог хүртэл, ахлах мэргэжилтнээр В. Энхтуяа /1994-2005он/, Т. Алтанцэцэг 2005 оноос одоог хүртэл, мэргэжилтнээр Н. Даваахүү / 1958-1999он/,  С. Эрдэнэчимэг /1999-2005он/, С. Алтанчимэг /1999-2003он/, Т. Бат-Идэр /2003-2007он/, Б. Гантулга / 2005- 2009он/, Л. Оргил /2009- 2017он/ -уудад ажиллаж байв. 

 

         

     Статистикийн тухай Монгол улсын хуулийн дагуу аймгийн Статистикийн хэлтэс нь статистикийн бүртгэл хөтлөх, мэдээлэл гаргах, дамжуулах, нэгтгэн боловсруулах, тооллого судалгаа явуулах, мэдээлэл судалгааны үр дүнг хэрэглэгчдэд тархаах, мэдээллийн үнэн зөв байдлыг хангах, мэдээллийн сан байгуулах, хадгалах зэрэг статистикийн үйл ажиллагааг явуулж байна. 

     Аймгийн статистикийн байгууллагын тогтолцоо нь албан ёсны статистикийн үйл ажиллагааг хараат бус, бие даасан байдлаар аймгийн  хэмжээнд төвлөрүүлэн  аймгийн Засаг даргын дэргэдэх Статистикийн хэлтэс, суманд төрийн сангийн ажилтан эрхэлдэг. Багт статистикийн үйл ажиллагааг багийн  Засаг дарга эрхлэн гүйцэтгэж байна.

Бид албан ёсны статистикийн үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэхдээ дараахь зарчмыг баримталдаг:

  • Албан ёсны статистикийн үйл ажиллагаа нь хараат бус, бие даасан байх
  • Шинжлэх ухааны үндэслэл бүхий нэгдмэл арга зүйтэй байх
  • Мэдээлэл үнэн, бодитой байх
  • Мэдээлэл шуурхай байх
  • Статистикийн мэдээлэл нь нийтэд хүртээмжтэй, хуулиар зөвшөөрөгдсөн хэмжээнд ил тод байх
  • Статистикийн үзүүлэлт, арга зүй нь олон улсын статистикийн стандарт, арга зүйтэй нийцсэн байх
  • Статистикийн мэдээллийг бага зардлаар, мэдээлэгчид ачаалал багатай арга хэлбэрээр цуглуулах

Бие даан хэлтэс болсон 20 гаран жилийн хугацаанд хүн ам, орон сууцны 2000, 2010 оны улсын тооллого, Байшин орон сууцны 2019 оны улсын тооллого, жил бүрийн мал, тэжээвэр амьтад, хашаа худгийн тооллого, Аж ахуйн нэгж байгууллагын 1998, 2006, 2011, 2016 оны улсын тооллого, Хөдөө аж ахуйн 2012, 2015 оны улсын тооллого, өрхөд суурилсан нийгэм эдийн засгийн судалгааг сар бүр явуулахаас гадна улсын хэмжээнд зохион байгуулагдсан тооллого, түүвэр судалгаануудыг тухай бүр амжилттай зохион байгуулж явуулсан. Монгол улсад анх удаа орон нутгийн түвшинд “Хүүхэд хөгжил-2012” судалгааг Хөвсгөл аймгийн 23 сум, 80 баг, 2000 өрхийн 0-5 насны 817, 2-14 насны 1850 хүүхдийг хамруулж явуулж байсан.

     Тус хэлтэс нь жилдээ 49 төрлийн албан ёсны мэдээ, 8 төрлийн захиргааны мэдээллийг 128 баг, 23 сумын 1000 гаруй аж ахуйн нэгж, байгууллага, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчид, анхан шатны нэгжээс батлагдсан маягт, заавар, аргачлалын дагуу цуглуулан дүн шинжилгээ хийн цахим хэлбэрээр ҮСХороонд дамжуулан, үр дүнг тархаан ажиллаж байна. Мөн бодлого боловсруулагчдыг хэрэгцээт мэдээллээр ханган ажиллаж байна. 2017 оноос Шилдэг статистиктай сумдыг шалгаруулан Шилжин явах цом, Хүндэт дэвтэрт бичиж алдаршуулан урамшуулж ажилласнаар сумдын графикт мэдээ тайлангийн ирүүлэх хугацаа, мэдээний чанарт ахиц дэвшил гарсан.

     Одоо тус хэлтэс нь дарга, ахлах мэргэжилтэн-1, салбар хариуцсан  мэргэжилтэн-3, зохион байгуулагч-2, тооллого судалгааны судлаач-3 гэсэн 10 хүний орон тоотой үйл ажиллагаагаа явуулж байна.

           

 

ХУУЛЬ ЭРХ ЗҮЙ
Төрийн албаны тухай хууль   үзэх
ХАОСТ-ын тухай хууль   үзэх
ЗЗНД-ийн нэгж түүний удирдлагын тухай хууль       үзэх

  7 хоногийн үнийн мэдээ
  /2020 оны 4-р сарын 01-ны байдлаар/

              Нэр төрөл Үнэ /төг/
  Гурил, I зэрэг, кг 1370
  Хонины мах, кг 9500
  Үхрийн мах, кг 10000
  Ямааны ястай мах, кг 9000
  Элсэн чихэр, кг 2000
  Цагаан будаа, кг 2500
  Шингэн сүү, л 2500
  Бензин, А-80 1790
  Бензин, А-92 1880
  Дизелийн түлш 2380
  Ноолуур  60000
  Боодол өвс /20-25 кг/ 14000

 

СУДАЛГАА

Хүн ам, өрхийн үндсэн үзүүлэлт- 2018

Хөдөө аж ахуй  - 2018

Гэмт хэргийн өсөлтөнд нөлөөлөгч хүчин зүйлсийн судалгаа

Аж үйлдвэр, үйлчилгээний салбарын судалгаа-2018

Гэмт хэргийн өсөлтөнд нөлөөлөгч хүчин зүйлийн судалгаа -2017

 

Хөдөө аж ахуй - 2017

Аж үйлдвэр, үйлчилгээний салбар -2017